geschiedenis voortdurend baart, nooit constant kan zijn, dat elke
oplossing niets is dan een ontwikkelingsstadium van het groote
levensproces. Groep 2 bestaat uit menschen, die dag aan dag
den grooten levensstrijd voeren onder de omstandigheden van het
heden. Het zijn de werkers.
Hebben zij tijd en gelegenheid en capaciteiten zich te verdiepen
In de toekomst ?
Neen, hun tijd, hun verstandelijke vermogens, hun krachten
worden geheel in beslag genomen door den individueelen strijd,
zij zijn niet de bazen over hun werk — het werk is de baas
over hen. Beklemd voelen zij zich omringd door bezwaren, die
voor hen onoverkomelijk lijken; de teekenen des tijds ontkennen
zij niet, maar wie zou kunnen verlangen, dat zij zich persoonlijk
zouden wijden aan de oplossingen van vragen van algemeenen
aard, waar deze wijding samen zou moeten gaan met de verwaarloozing
 van het eigen bedrijf? Zij kùnnen geen bakens verzetten
 bij het veranderd getij, vóór zij direct persoonlijk in gevaar
komen. Slechts dàn, wanneer zij gevoelen, dat het water onder
hun schuit wegloopt, zullen zij hun toestand beseffen en trachten
maatregelen tot ontkoming te nemen.
Zullen zij het ruime sop nog weer kunnen bereiken? of zullen
zij met hun vischnetten achtergelaten worden op de droogloopende
zandbank? —
Klein is de groep der menschen, wier maatschappelijke positie
(of wier onbescheidenheid) hen dringt de blikken van ’t verleden,
längs het heden nàar de toekomst te richten; die meenen, dat
een zekere ontwikkelingsgang is waar te nemen, welke het vormen
van een toekomstbeeld mogelijk maakt, die uit dat toekomstbeeld
zen gedragslijn voor het heden willen opmaken.
Het zijn geen zieners, het zijn geen bijzonder geniale menschen,
geen droomuitleggers maar toch toekomstvoorspellers.
Over hoe meer gegevens zulke profeten beschikken, hoe meer
kans er bestaat, dat iets van hun voorspellingen zal uitkomen;
de bestudeering van de ingewanden van één offerdier is niet
voldoende !
En alle gegevens zullen moeten worden verstrekt door de
„werkers”. Hun zal moeten worden duidelijk gemaakt, dat zij die
gegevens verplicht zijn te verstrekken in eigen en algemeen
belang, dat zij die moeten verstrekken aan zelf gekozen betrouwbare
 personen, om daaruit op te laten maken, wat de nijverheid