350

„ Buch IT, Cap. £.

3) „In primis autem constare inter nos debet, cognitionem
omnem per rerum simulachra fieri, quae aliqui spectra vocavere:
 nos in scholis nostris species rerum appellamus . .. Necesse
 igitur est demitti aliquid ab objecto, quod proxime attingat
animam, atque illam mutet: tale autem non aliud esse potest, quam
simulachrum et species rerum, quae extra sunt.. Intellectio igitur..
 non aliud certe videtur esse, quam repraesentatio objecti,
 quae animae interiori fit per receptam objecti speciem
 ... Habet autem dubitationem quandam, utrum quod dicimus
 intelligere, sit actio quaedam animae, an passio tantum ...
mihi autem videtur, nisi fallor, tantum pati animam intelligendo,
et nihil praeterea agere.“ (Fracastoro, Turrius sive de intellectione.
 Liber primus. Opera, Venetiis 1555, S. 166 f.)
37) „Voco autem subnotionem nunc eam cognitionem, qua
sub uno quodam apprehenso multa alia simul confuso quodam
ordine sese offerunt, ad quae consequenter movetur anima, unum
post aliud inspectura. Constat enim in animali esse motum hunc,
qui non est compositio, aut ratiocinatio, in qua veritas
aut falsitas sit, sed simplex et sola repraesentatio unius sensibilis
 post aliud. Sed neque etiam memoria est haec operatio,
 tametsi memoriae assimiletur, sed natura et tempore
et ratione prior memoria est .. Quapropter et de ipsa diligenter
quaerendum est, quoniam nihil aliud de illa hactenus determinatum
 video, ut par erat et oportebat. Propter quod
et novo uti vocabulo coacti fuimus, cum nullum aliud huic opecationi
 impositum videremus nomen, unde subnotionem appellavimus
 .... Non fecit autem motionem hanc sensus ipse per
se, sed interior anima, quae simul cum sensu actu fit et potentiam
 majorem habet.“ A. a. O.S. 170. Vgl. Lib. ILS. 179
A. u. B.
») A. a. O. S. 177 A—D.
3) „Dubitabitis autem fortasse de ipsismet operationibus animae,
 ut intelligere, abstrahere, imaginari, ratiocinari, subnoscere . .
utrum primi vel secundi conceptus dici debeant, quando esse in
anima omnia haec habent. Ad quod.. dicendum est operationes
hasce animae debere dici potius esse ab anima, quam in
anima esse habere, sicut accipimus nunc esse in anima, ut distinguitur
 ab esse extra animam. Quae enim coneipiuntur secun-